Swastyka – ogólnie znak ten kojarzy się całemu światu
jako symbol nazizmu i zła. Paradoksalnie wcześniej oznaczał całkiem coś innego!
Swastyka symbolizowała dobry los i ogólnie szczęście, pomyślność… Przez tysiąclecia!
Najstarsze znane swastyki pochodzą z Indii i Azji
Środkowej (3000-2500 p.n.e.), w Europie symbol ten pojawił się w pierwszym
tysiącleciu p.n.e. (np. greckie monety z VI-V wieku p.n.e. oraz w Skandynawii).
Również żydowskie synagogi były ozdobione mozaikami przedstawiającymi swastyki
(Palestyna i Afryka Północna). Na kontynencie północnoamerykańskim znak ten był
obecny u Indian Nawajo (Nawahowie), którzy swastykę umieszczali na kocach i
ubraniach…
W Polsce swastyka także była popularna… Pojawiała się np.
w herbach rodów szlacheckich (XIV-XV wiek), a w okresie późniejszym, np. w
dwudziestoleciu międzywojennym używana była w wojsku polskim: emblematy i
odznaki.
Swastyki popularne były także w
lotnictwie fińskim (lata 1918-1944).
Znane są swastyki prawo i lewoskrętne. Prawoskrętna
najczęściej symbolizowała słońce, jasność, ruch i rozwój, kojarzyła się ze
szczęściem, pomyślnością. Lewoskrętna najczęściej łączona jest z kobiecością.
Swastyka była więc powszechnie znana niemal na całym
świecie… Dlaczego więc Adolf Hitler właśnie ją wybrał na symbol nazizmu? Są
różne hipotezy, jak zawsze, gdy nie wiadomo dlaczego…
Jedną z
teorii są przypuszczenia włoskiego publicysty i pisarza Vittorio Messoriego, że
przyszły wódz III Rzeszy mógł ten symbol wybrać po licznych odwiedzinach
zakrystii opactwa w austriackim Lambach. Znajduje się tam grobowiec opata
Theodoricha von Hagena (zm. 1869 r.), którego herbem była właśnie swastyka. W
latach 1897-1898 do przyklasztornej szkoły podstawowej uczęszczał Hitler, który
był ponadto ministrantem i musiał spędzać dużo czasu w zakrystii.
Inną hipotezą jest to,
że Hitlerowi podsunięto pomysł swastyki i znak ten po prostu mu się spodobał.
Podobno zmienił tylko kierunek ramion na prawoskrętne, żeby były zgodne z
kierunkiem zegara… Niemiecka dokładność…
Podobnych historii jest wiele… Z pewnością trzeba wziąć pod uwagę fakt, że
na początku XX wieku nie było internetu, a stopień ogólny wiedzy społeczeństwa był
znacznie niższy niż obecnie… Osobiście uważam, że wybór swastyki jako symbol
III Rzeszy był przypadkowy… Być może po pewnym czasie pojawiły się informacje o
tym gdzie i kto używał ten znak, ale wtedy już było za późno na zmiany… Być
może uznano, że wprowadzone zmiany zupełnie wystarczą by symbol uznać za wystarczająco
oryginalny… Biały krąg oznaczał czystość rasową, czerwone tło moc narodu
niemieckiego, a czarna swastyka to znak walki z Żydami i komunistami… Hitler
jako błyskotliwy mówca mógł dorobić do tego okazjonalną ideologię (swastyka od
starożytnych Ariów i koniec!), powszechnie znane było jego upodobanie do
odwoływania się do historii i interpretowanie jej na własne potrzeby.
Nie trzeba chyba tłumaczyć, że w trakcie II wojny światowej swastyka stała
się najbardziej znienawidzonym znakiem na ziemi. Do tej pory nie jest mile
widziana… Szczególnie na terenie Niemiec, gdzie zakaz eksponowania symboli nazistowskich jest bardzo rygorystycznie przestrzegany… Najbardziej
poszkodowani odnośnie używania swastyki są Hindusi zamieszkali w Europie,
którzy nie chcą ograniczenia swoich praw (obrządki religijne) i stawili
zdecydowany opór wobec pomysłu rozszerzenia zakazu używania swastyki na terenie
całej Unii Europejskiej. I mają rację, oni używają swastykę przez kilka tysięcy
lat, a naziści raptem dwadzieścia kilka lat…
Podsumowując, swastyka długo jeszcze kojarzyć się będzie z nazizmem, gdyż ich
piętno zostało odciśnięte zbyt głęboko… Nie wiadomo ile lat musi jeszcze upłynąć, żeby
znak ten był ponownie utożsamiany ze szczęściem, pomyślnością i dobrym losem. Zwłaszcza w Europie…
